تغییر زبان مردم کودزر فراهان در استان مر کزی - مطالعه موردی
نوشته شد :توسط ابراهیم گودرزی فراهانی
معرفی اجمالی روستا :
روستای کودزر در فاصله ۲۵ کیلو متری شهر فرمهین قرار دارد و ارتفاع آن از سطح دریا ۱۷۸۰ متر می باشد و از لحاظ تقسیمات کشوری جزءتفرش وبخش فراهان می باشد . زبان مردم روستا در گذشته ترکی بوده است و روستا در حدود ۱۰۰ سال قبل بیشتر متمایل به ارتباط با همدان بوده و قبل از آن نیز تحت تاثیر مدنیت این شهر باستانی قرار داشته است . و دار الحکومه آن نیز در یک قرن قبل در روستای ساروق بوده است . این روستا ی باستانی روزگاری مرکز بخشی بنام کوزدر و یا کوژدربا ۴۴پارچه رستاق(آبادی)بوده که در تاریخ قم به آن اشاره شده است .آتشکده آذر گشسب در روستای فردقان از رستاق گوژدر باستانی دایر بوده است که در سال ۲۸۶ هجری توسط برون ترکی حاکم قم ویران شد.
خصوصیات فرهنگی اجتماعی مردم روستا :
مردم روستا بر اساس دیدگاه رایزمن دگر راهبر هستند و شدیدا"تحت تاثیر عوامل هدایت از بیرون و تاثیر پذیری فراوانی از عوامل محیطی یا خارجی دارند و همرنگی از ویژگیهای مردم این روستا می باشد.
رسانه های جمعی مثل رادیو تلویزیون و تلفن همراه می تواند تاثیر زیادی بر روی مردم روستا داشته باشد .
مردم روستا بیگانه ستیز نیستند. و اصطلا حا" غریب دوست یا بیگانه پذیرند.
کوچکترین واحد اجتماعی درروستا خانواده از نوع هسته ای (پدر مادر و فرزندان )می باشد .و تک همسری در روستا رواج دارد .
روابط فامیلی کمتر در نزاع های محلی تاثیر گزار است و مردم روستا بیشتر به فرد یت در انجام کارها اعتقاد دارند.
بافت اجتماعی مهاجر پذیر است و بیش از نیمی از مردم از روستا های همجوار به آنجا مهاجرت کرده اند.
دین مردم شیعه ۱۲ا مامی است که از دیر باز بدین مسلک بوده اند .
طبقات اجتماعی در روستا وجود نداشته است ولی در ۵۰ سال گذشته و بخصوص در ۳۰ سال گذشته طبقه ثر وتمند در روستا بو جود آمده است و اجتماع مردم سه طبقه ثروتمند متوسط و فقیر در روستا مشهود است .
در آمد مردم غا لبا" از زمین کشاورزی و دام می باشد که امور زراعی شغل غالب مردم روستا است.
مشروعیت مسئو لین سیاسی اجتماعی در روستا سابق بر این بر اساس اصل و نسب و امتیاز خانوادگی بوده است ولی امرو زه توانمندی و کا رایی (شایسته سالاری) مطرح است .
مطا لعات میدانی در ۳۰ سال گذشته:
اولین جوانه های تاتیر زبان فارسی در روستا را با ید از مدرسه عارف که در سال ۱۲۲۵ ثاسیس گرده است دانست گر چه در این روستا از زمان ناصر الدین شاه هم تعزیه خوانی به زبان فارسی رایج بوده است و قبل از آن نیز شا هنامه خوانی رواج داشته است که تا همین اواخر هم در منزل پدر بزرگ نگارنده متداول بو ده ست .
اما ریشه اصلی و تحرک اجتماعی د ر زمینه تغییر زبان را باید از همسران فارس زبان روستا های فراهان دانست که با مردان این روستا ازد واج می کردند. این بانوان در زمان های گذشته مجبور بودند به زبان ترکی تکلم نمایند . ام درست در ۳۰ سال قبل در این روستا اتفاقی افتاد که جالب بود یکی از نو عرو سان حاضر نشد که به زبان ترکی تکلم کند و همین مساله باعث گردید . که نهضتی از جنوب غربی روستا شروع شود که کودکان تازه متولد شده به زبان فارسی تکلم نمایند . این مساله از طریق ار تبا طات رسانه ای مثل تلویزیون و نیاز های جدید ارتباطی مردم و مراودات با شهر ها تقویت شده است در ۲۰ سال گذشته این حرکت ادامه داشته و همچون آ تش زیر خا کستر به زندگی نهانی خو د ادامه داده است در سا لها ی قبل کودکان تازه متولد شده مجبور بودند که هم به زبان فارسی و هم به ترکی تکلم نمایند . اما در ۱۰ سال و شاید ۱۵ سال گذشته بچه ها به زبان فارسی با هم سن و سال های خود تکلم می نمایند .
در مسا فرتی که هفته گذشته به روستا ی کودزر داشتم پدیده جالبی را مشا هده کردم و آن نو جوان پیش دانشگاهی ای بود که از پدر و مادر ترک زبان متولد شده بود ولی او نمی توانست به زبان تر کی تکلم نامید.
به هر تقدیر بررسی تغییرات زبانی در این روستا پدیده جالبی است و مطا لعه آن می تواند زوایای پنهانی را برای نها دهای مرتبط و بخصوص زبان شنا سان استان مر کزی و کشور نوید بخش با شد.
ای مسا له به عنوان یک مطا لعه موردی بسیار سودمند است .
